Synagoga Kupa
Synagoga Ubogich
Ostatnia z synagog powstałych w czasie istnienia miasta żydowskiego, Synagoga Kupa, znajduje się przy ulicy Warschauera 8, na północnym krańcu ulicy Kupa. Od północy graniczy z fragmentem dawnego muru obronnego Kazimierza. Dawniej zwana była też Synagogą Szpitalną lub Ubogich, gdyż mieścił się przy niej szpital dla ubogich.
Historia
Synagoga została wybudowana w 1647 roku, a sfinansowano ją z posiadanych przez gminę żydowską pieniędzy oraz z datków cechu złotników.
Gdy w XVIII mury obronne Kazimierza przestały pełnić swoją funkcję synagogę przebudowano, podniesiono mury, od strony północnej dodano okna, salę główną nakryto drewnianym sklepieniem beczkowym.
W drugiej połowie XIX wieku pomiędzy północną ścianą bożnicy a ulica Miodową powstał ogród. W niedługim czasie, w latach 1830 – 1834 powstała tam piętrowa oficyna mieszcząca przedsionek, sanitariaty oraz ganek komunikacyjny prowadzący na zachodnią emporę dla kobiet. Miejsce to zamieszkiwali ubodzy rzemieślnicy. Końcem XIX wieku połączono synagogę z przylegającym do niej od wschodu budynkiem.
Na początku XX wieku odsłonięto fragmenty średniowiecznego muru, który widoczny jest od strony ulicy Kupa. W okresie międzywojennym przeprowadzano prace konserwatorskie oraz estetyzujące. Wykonano nowe malowidła na drewnianym stropie z widokami palestyńskich miast: Hajfy, Chebronu, Tyberiady oraz Bramy Jaffy. Wykonano tez ogrodzenie budynku bożnicy. W czasie II wojny światowej synagoga uległa dewastacji, zniszczono zwłaszcza jej wnętrze. Przepadła bima, platforma ze schodami i pulpitem kantora przed arką oraz całość ruchomego wyposażenia artystycznego.
Po zakończeniu wojny synagoga pełniła różne funkcje. Zaraz po wojnie odbywały się w niej zgromadzenia modlitewne, w latach 1946 – 47 zlokalizowano w niej wytwórnię macy, w jednej z sal do roku 1985 znajdowała się rytualna rzeźnia drobiu. Zamieszkiwały tu rodziny żydowskie przybyłe po 1945 roku z ZSRR.
Obecnie synagoga jest w posiadaniu Gminy Wyznaniowej Żydowskiej. W latach 2000 i 2001 przeprowadzano w synagodze prace konserwatorskie.
Wnętrze
Tę barokową synagogę wzniesiono na planie prostokąta. Sala modlitewna jest natomiast kwadratowa, podziwiać można w niej malowidła ścienne oraz XX-wieczne malowidła na drewnianym stropie przedstawiające palestyńskie miasta, dąb Mamre, Ścianę Płaczu, potop oraz na belkach galerii znaki zodiaku i instrumenty muzyczne. Na ścianach miejscami widoczne są też fragmenty starszej polichromii.
Na wschodniej ścianie znajduje się barokowy Aron ha-kodesz oraz tablica z 1647 roku. Ciemnymi płytkami na środku sali zaznaczono fundamenty dawnej ośmiobocznej bimy. W niedawnym czasie do wystroju wnętrza sali głównej wprowadzono żyrandol z gwiazdą Dawida w centralnej części.
:comments:
:comment_add_comment:
Lisa2008-06-03
:comment_policy: